Avatar’ın Gün Işığı Görmemiş Sahneleri

Avatar’ın bize öğrettiği en önemli şey, James Cameron’da bir George Lucas kompleksi olduğuydu. Kendi de “Star Wars gibi bir evren yaratmak istedim” diyerek bunu bir anlamda itiraf etti zaten. Şimdiyse her yeni Avatar sunumunda filmin orasını burasını çekiştirerek filmi gündemden düşürmemeye çalışıyor. Bu uygulama çerçevesinde film 2 kere değişti bile. Önce 8 dakika daha uzun olan Avatar the Söğüş Edition kasım ayında sinemalarda gösterildi. Aralık gibi de 16 dakika daha uzun bir Extended Kazık Edition DVD ve Blu-Ray seti piyasaya sürüldü. Ve evet, doğru bildiniz. Yeni eklenen sahneler filme pek bir şey katmıyordu. Hatta Tsu’tey’in her 2 versiyondaki uzatılmış ölümüyle 16 dakika uzun versiyondaki alternatif başlangıcın filmden bir şeyler götürdüğünü söyleyebiliriz.

Avatar'ın bize öğrettiği en önemli şey, James Cameron'da George Lucas kompleksi olduğuydu.
Bütün bunlara karşın Cameron’un filme dâhil etmediği 64 dakika daha var. Bu sahneler senaryoda var. Çeşitli seviyelerde çekimleri de yapılmış. Kimileri sadece aktörlerin hareket yakalama kıyafetleriyle çekilip bırakılmışken bazıları görüntü efektlerinin eskiz çalışması safhasına kadar gelmiş. Bazılarıysa tamamlanmasına ramak kalmışken son anda filmden çıkarılmış. Hayalî İcraat, sizler için Avatar’ın gün ışığı görmemiş sahnelerini inceliyor. Bu sahneler neyi anlatıyor? Hangi amaçla yazılmışlar? Çıkarıldıkları iyi mi olmuş, yoksa kötü mü? Hepsi sahnelerin resimleriyle birlikte bu yazıda.
Başlamadan önce bazı noktaları açıklığa kavuşturmakta fayda görüyorum. Bu sahnelerin hepsi tamamlanmadan bırakılmış ve eksiklikleri var. Bunların ne olduğu sahnenin içeriğine ve hangi safhadayken bırakıldığına göre değişiyor. Yandaki, üzerine tıklayarak büyütebileceğiniz resimde bu konuyla ilgili 3 örnek göreceksiniz. İlki set derinliği. Çekimler stüdyoda yapıldığından arka planlar daha büyük bir ortam hissi vermek için son safhada ekleniyor. İkinci sıradaki resimlere dikkat ederseniz, ilkinde maske detayının bulunmadığını görürsünüz. Göstergeler, maskelerin ve helikopterlerin camları, ekran içeriği gibi şeyler sahnelerin efektleri tamamlandıktan sonra, en son aşamada ekleniyor. Son olarak Na’vi’lerin animasyonları var. Bunlar 3 aşamada gerçekleştirilmiş: Hareket yakalama aşaması, sahnedeki hareketlerin kabataslak belirlendiği eskiz aşaması ve her şeyin tamamlandığı nihai aşama. En alttaki 2 resim son 2 aşamayı gösteriyor. Her sahnenin ekran görüntüsü var ve resimlerde bu tür şeylerle karşılaşabilirsiniz. Sırası gelmişken bu ekran görüntülerini yine üzerlerine tıklayarak büyütebileceğinizi söyleyeyim. Son olarak, filmin senaryosu ne kadar klişe olursa olsun, yazı sürprizbozan yuvası olduğundan özel bir kodun içine yerleştirilmiştir. Filmi izlemeden bu yazıyı okuyorsanız, risk size aittir.
| Hoşbeş sahneleri: |
SeçGöster> |
 Pandora'ya hoş geldiniz!
Bu sahneler karakterleri, Pandora’yı ve genel politik ortamı seyirciye tanıtmak amacıyla yazılmış.
İğneli yarasa:
 Dakika 1, gol 1
İlk sahnemiz Jake Sully’nin Pandora’ya ilk inişinde bir İğneli Yarasa’nın (Stingbat) saldırısına uğraması, yarasının Wainfleet tarafından vurulması. Burada Pandora’nın düşmanca ekolojisini ve insanların verdiği tepkiyi öğreniyoruz. Aynı amaçla yazılmış gazilyon tane sahne olduğundan filme pek bir şey kattığı söylenemez.
Quaritch’in uzatılmış güvenlik brifingi:
 Artık Kansas'ta değilsiniz!
Bu kurguda daha uzun konuşan Quaritch, Pandora’nın kurallarına uymamanın sonuçlarını daha detaylı bir şekilde anlatıyor. Yeterince dikkatini vermediği gerekçesiyle Norm’u bir güzel kalaylamayı da ihmal etmiyor. Yine filme pek bir şey katmasa da eğlence faktörü filmdeki halinden daha yüksek.
Jake’le Norm’un tanışma sahnesinin uzun kurgusu:
 Kem... Küm...
Güvenlik brifinginin hemen sonrası. Jake Sully üssün içinde yolunu bulmaya çalışıyor. Arkasından yetişen ve daha önce Jake’in ağabeyiyle çalışmış olan Norm, kardeşinin ölümü yüzünden baş sağlığı dilerken lafı biraz geveliyor. Jake de bunun üzerine biraz soğuk davranıyor. Sonra da Avatar’lara bakmaya gidiyorlar. O kadar gereksiz bir sahne ki anlatamam.
James Cameron’dan komedi teşebbüsü:
 Ya Avatar komedi filmi olsaydı?
Avatar’ların ilk kullanıldığı sahnede (Jake Sully’nin kampta koşup Grace’le karşılaşmasından sonra) Norm arkadan yetişip “Ben yaşayan bir ilahım” diye böbürleniyor, sonra da ayağı kayıp düşüyor. Kâbus gibi. Oldum olası slapstick komediyi sevmem zaten. Filme de gitmemiş.
Bilim adamlarıyla kahvaltı:
 Yalnızlığın resmini de çizsene Abidin!
Jake konuşulanlardan hiçbir şey anlamadığı için yabancılık hissediyor. Trudy gelip Albay’ın kendisini çağırdığını söylüyor. Trudy’yle bu şekilde tanışıyorlar. Quaritch’in “askerliği”, masada çektiği yabancılıktan sonra Jake’e iyi geliyor. Tempoyu düşürmekle birlikte, Jake’in Quaritch’e gösterdiği itibarın altını biraz daha doldurması açısından önemli bir sahneymiş, yazık olmuş.
Ayağını denk al bahriyeli:
 Bana baksana sen!
Grace, Jake’in Quaritch’le görüşmesinin hoşuna gitmediğini belli ediyor ve bir taraf seçmesi gerektiğini ima ediyor. Sonra da Quaritch’in yaptıklarından yakınıyor ve Norm’un hasarlı ilişkileri tamir edeceğinden umutlu olduğunu ifade ediyor. Sahne filme yeni bir şey katmıyor, ama var olanı detaylandırıyor.
|
| Na’vi sahneleri: |
SeçGöster> |
 Na'vi'lerin ek sahneleri, kabile yaşantısının inceliklerini anlatmaya yönelik olsa da genellikle sıkıcı. Yerli yersiz, Hobbit'ler gibi şarkı söyleyip dans etmek Na'vi'lere pek yakışmamış.
Bu sahneler Na’vi karakterlerini, kültürünü tanıtıyor. Jake Sully’nin Omaticaya Kabilesi’ne kabul sürecinde geçtiği testleri detaylandırıyor.
Uzatılmış yemek kurgusu:
 Ağzını şapırdatma Jake.
Ağaçevde geçirdiği ilk gecede Neytiri’nin annesi Moat ve Tsu’tey, Jake Sully’yi çekiştiriyor. Neytiri, Jake Sully’ye yediği şeyin aslında ağaç böceğinin larvası olduğunu söylüyor. Sully hiç bozuntuya vermiyor. Filmde Na’vi’lerin Sully’ye bakışını anlatan, doğayla ilişkilerini açıklayan pek çok sahne olması gerekliliğini sorgulatıyor.
Kaynaşma:
 Şşş! Oynamayın bakayım!
Çocuk Na’vi’ler Jake Sully’nin kuyruğuyla oynayıp dalga geçiyor. Jake Sully aniden arkasını dönüp “Böö” diyerek çocuklara karşılık veriyor. Sonra Neytiri’yle birlikte at binme eğitimine gidiyorlar. Komediden başka bir amacı olmayan bir sahne.
Uzatılmış öğrenme sahneleri:
 Yazma böyle diyaloglar, James.
Bu ilk kurguda sadece Grace değil, Norm da köye girmek için izin alıyor. Grace’in çocuklara kavuştuğu sahne daha uzun tutulmuş. Gereksiz uzatılmış doğada gezinti sahnelerinde Neytiri bulmaca gibi laflar ediyor. Kim “hiçbir şey görmediğin zaman her şeyi görmüş olacaksın” diye konuşur ki? Oradan yavrularıyla oynaşan Viperwolf sahnesine bağlanıyoruz.
Av partisi:
 Haydi şimdi bütün eller havaya!
Special ve Extended Edition’larda bulunan av sahnesinden sonra Na’vi’ler ateşin etrafında dans ederek avı canlandırıyor. Jake Sully hayvanları nasıl öldürdüğünü anlatarak avcı muhabbeti yapıyor. Ateşin etrafında dans eden Neytiri’yi kesiyor. Tsu’tey’le Jake içki içme yarışına girişiyorlar. Tsu’tey, Jake Sully’nin cesaretine iltifat ediyor ama Neytiri’nin onun yerine Jake Sully’yi dansa kaldırması sonucunda bir kez daha bozum oluyor. Neytiri’nin annesiyle babası Jake’le Neytiri yakınlaşmasının farkına varıyor ve bunu önlemeleri gerektiğini düşünüyorlar.
Rüya Avı:
 60'lardaki efektlere benziyor.
Artık Quaritch’le vicdan azabı ve Neytiri’nin aşkı arasına iyice sıkışmaya başlamış olan Sully, Omaticaya kabilesine katılmasının son aşaması olan Rüya Avı’na katılmak istiyor. Savaşı geciktireceği gerekçesiyle Quaritch’in, hayati tehlikesi olduğu gerekçesiyle Grace’in hiç hoşuna gitmese de Sully, devam etmekten başka çaresi olmadığını ifade ediyor. Bu törende kabilenin yeni üyesi, psikotropik zehri olan bir böcek tarafından sokuluyor ve halüsinasyon görmeye başlıyor. Her ne kadar tamamlanmamış olsa da dimağlara durgunluk veren bu sahnedeki ışık oyunları 60’lı yıllarda yapılan görüntü efektlerini andırıyor. Sully, halüsinasyonun sonunda Toruk’u görüyor. Sahne görsel açıdan da, anlatım açısından da işlemiyor.
Uzatılmış kavga montajı:
 Yeminimi bozdum üleyn!
Tsu’tey’in Neytiri’yi Sully’ye kaptırdığının ortaya çıkması üzerine başlayan kavganın uzatılmış kurgusu. Bu sefer bir arbede yaşanmıyor. Tsu’tey edebiyle meydan okuyor. Aynı anda Quaritch de Hallelujah Dağları’na yaklaşıyor ve Trudy emre karşı gelerek geldiklerini haber veriyor. Bu sefer dövüş mızraklarla yapılıyor. Tsu’tey, önde götürdüğü müsabakayı son anda Jake Sully’ye veriyor. Ancak Hallelujah Dağları’na ulaşan Quaritch, Jake’in bağlantısını kesiyor. Tsu’tey, Jake’in Avatar’ının boğazını kesmek üzereyken Neytiri araya giriyor. Sahnenin 2 hali arasında seçim yapmak zor.
|
| Hallelujah Dağları: |
SeçGöster> |
 "Havada uçan dağ" konsepti Avatar'ın her şeyi gibi özgün değil, ama her zaman esrarengiz.
Hallelujah Dağları’yla ilgili sahneler. Oradaki lojistiğin nasıl sağlandığının açıklamasından tutun, filmden tamamen çıkarılmış hikâye unsurlarına kadar bir sürü şeyi öğrenmek üzeresiniz.
Karar:
 Cameron'un komedi yazması yasaklanmalı.
Grace, Quaritch’le şirket temsilcisi Selfridge’nin etkisinden kurtulmak için Hallelujah Dağları’na gideceklerini söylediğinde Norm öyle bir coşuyor ki şarkı söyleyip dans etmeye başlıyor. Sonra gidemeyenlerle dalga geçiyor. Norm’un etrafındakiler gülüyor ama seyirci olarak benim tüylerim diken diken oldu. James Cameron’un ikinci bir emre kadar komedi sahneleri yazması yasaklanmalı.
Gidiş:
 Bir arayış, bir karşı koyamayış...
Trudy, önde oturan Norm’a helikopterin sistemleriyle ilgili bilgi veriyor. İşin ilginci, Norm gerçekten de dinliyor. “Levyedeki teması hisset” bahanesiyle bir de el teması gerçekleşiyor. Grace de Jake Sully’nin dikkatini manyetik kayaç oluşumlarına çekiyor. Trudy – Norm ilişkisinin filmden tamamen çıkarılmış olması bu sahnenin ipini çekmiş anladığım kadarıyla.
Kıskançlık:
 Kahraman bile olsan postamı koyarım!
Norm, Sully’nin yerini almasına sinirleniyor. Grace’in “Sully’nin bağlantısıyla ilgilen” emri olaya tuz biber ekiyor. Sinirlenen Norm, “sen türler arası seks partisine gideceksin diye bulaşıkları yıkayamam” dedikten sonra çekip gidiyor. Norm – Sully anlaşmazlığını detaylandıran bu sahnede söylenen ağır laflar, Norm’un Trudy’yle ilişkisinin de filmden çıkarılmasından sonra barışmalarının içini biraz boşaltıyor.
Norm’un davranışları:
 Norm ceza sahasında...
Grace dışarıda örnek toplarken Jake, Avatar’ını bırakıp bağlantı ünitesinden kalkıyor ve Trudy’yle Norm’u yatakta yakalıyor. Norm’un Jake’e karşı davranışları ondan sonra iyileşiyor. Artık Jake’e açık verdiği için mi, yoksa içinde biriken enerjiyi boşalttığı için midir bilinmez. Norm’la Trudy arasında garip bir kimya var ve birbirlerine yakışıyorlar. Filmi çok uzatacakmış belki ama bu sahnelerin atılmasına üzüldüm. Yardımcı bir karakterin de kız “kapması”, Avatar’ı klişeden biraz daha uzaklaştırabilirdi. Trudy’yle Norm arasındaki sahnelerin Extended Collector’s Edition’daki alternatif başlangıçtan daha güzel olması üzüntümü bir kat daha arttırıyor. Keşke o saçmalık yerine bunlar konulsaydı.
Zaman kazanmak:
 Zaman kazanırken insanlığımızı kaybediyoruz.
Grace’le Norm dışarıda örnek toplarken Sully, Quaritch’e bilgi gönderiyor. Quaritch’le aralarındaki anlaşmayı bilen Trudy, Sully’yi “bir şeyler vermezsek her şeyi iptal edecek” diye teselli etmeye çalışsa da Jake Sully, zaman kazanmak için insanlığını kaybettiğini düşünüyor. Sahne, Hallelujah Dağları’nda lojistiği nasıl sağladıklarını da gösteriyor. Trudy belli aralıklarla üsse dönüp malzeme getiriyor. Quaritch’le Jake Sully arasındaki iletişim de böyle sağlanıyor.
Ret:
 İlgilenmiyormuş gibi yapıp bekleterek patronluk taslarım!
Grace’le Jake Sully rapor vermek üzere kampa dönüyor. Gergin geçen görüşmede Grace büyük mesafe kat ettiklerini söyleyip biraz daha zaman istiyor. Para açlığı artık devasa boyutlara ulaşmış olan Selfridge reddediyor. Filmde aynı şeyi anlatan 40 tane sahne olduğundan bu sahnenin çıkarılmış olması filmden hiçbir şey götürmüyor.
|
| Son Savaş: |
SeçGöster> |
 Son savaşın hazırlığı da, kendisi de filmdekinden daha uzun.
Son savaşla ilgili sahneler de kısaltma işleminden nasibini almış.
Savaş tamtamları:
 Yağcılık sana hiç yakışmıyor, Quaritch.
Jake’in Avatar’ıyla dozere saldırıp kamerasını kırmasının ardından kampta yapılan toplantıda Selfridge, Avatar programını iptal ediyor ve herkesi mekiğe bindirip gönderiyor. Oradan genişletilmiş kurgularda yer alan dozer yakma sahnesine bağlanıyoruz. Quaritch’in Ağaçev’e (Hometree) saldırmak için Selfridge’le yaptığı konuşma daha uzun ama buradaki yağcılık Quaritch’in karakterinde eğreti durmuş.
Uzatılmış kaçış sahnesi:
 Jake Sully prensip adamıdır. Kurtarılırsa karşılığını mutlaka verir.
Avatar ekibinin nezarethaneden kaçışının bu erken kurgusunda Trudy daha fazla adam dövüyor. Trudy’yle Norm helikopteri hazırlamak için önden gidiyorlar ancak motorları çalıştırırken bir asker daha geliyor. Silah zoruyla Trudy’yle Norm’u indirmek üzereyken arkadan yetişen Jake Sully askeri etkisiz hale getiriyor. Yukarıdaki kontrol odasındaki operatör durumu Quaritch’e haber veriyor. Başından beri olayı izleyen operatörün haber vermek için neden bu kadar beklediği bir muamma.
İnsanların savaş hazırlıkları:
 Senin beyliğin bana istediğimi verene kadardı, Selfridge!
Quaritch son saldırının hazırlıklarını yaparken Selfridge sinirli bir şekilde geliyor. Madencileri milis güçlerine dönüştürdüğü için itiraz ediyor. Aralarındaki tartışma büyüyor. Quaritch, verilen kırmızı alarmın yetkilerini genişlettiğini hatırlatınca Selfridge kendisini kovduracağını söylüyor. Bunun üzerine Quaritch, Selfridge’i ölümle tehdit ediyor. Quaritch’in güç açlığının kontrolden nasıl çıktığını gösteren, fena da olmayan bir sahne.
Na’vi’lerin savaş hazırlıkları:
 Na'vi'ler savaşa hazırlanıyor.
Na’vi’ler ateş etrafında savaş dansı yapıyorlar (bu tür sahnelerin hiçbiri güzel değil). Neyse ki sonra iyileşiyor. Trudy’nin helikopterinin boyanışına şahit oluyoruz. Trudy, Na’vi’lere helikopterleri nasıl etkisiz hale getireceklerini anlatıyor. Jake’le Trudy, kazanma şansları üzerine sohbet ediyor. Na’vi’lerin dansı hariç hoş, ama işlevi olmayan boş bir sahne.
Norm’un alternatif ölümü:
 Norm'un yaralı Avatar'ı silahına ulaşmaya çalışırken Wainfleet işini bitiriyor.
Norm’un Avatar’ı filmin en gıcık askeri Wainfleet’in robotu tarafından öldürülüyor. Üstünün çıplak olması hariç, Norm’un vurulduğu sahne filmdekiyle hemen hemen aynı. Vurulup yere düşen Norm, silahına ulaşmaya çalışıyor. Wainfleet robotuyla birlikte yerde debelenen Avatar’a yaklaşıyor. Norm silahına ulaşıyor ama biraz geç kalıyor. Wainfleet silahını yere doğrultup ateş ediyor ve sözde vurucu bir replikle havasını atıyor.
Wainfleet’in alternatif ölümü:
 Wainfleet'in filmdeki ölümü daha tatminkâr.
Filmde Eywa’nın hayvanları kudurtması sonucu ölen Wainfleet, bu alternatif kurguda Neytiri ve Tanator’u tarafından öldürülüyor. Neytiri zaten Quaritch’i öldürdüğünden bu rolün Eywa’ya verilmesi daha iyi olmuş. Ayrıca Neytiri’yle Tanator’unun buradaki hareketleri, filmde Quaritch’le Neytiri arasındaki mücadeleye biraz fazlaca benziyor. Ya buradaki çalışmalar biraz değiştirilerek orada değerlendirilmiş, ya da sahne atılmasaymış film tekrara girecekmiş.
Avatar saldırısı:
 Çıkarıldığına en çok üzüldüğüm sahne.
Savaş tüm hızıyla devam ederken askerlerin çoğunun çatışmada olmasından faydalanan Avatar operatörleri, bağlantı ünitelerini ele geçiriyor. Kampın komuta merkezindekiler savaşla uğraşırken dozerlerden birine atlayan Max kampın önünde kocaman bir delik açıyor. Herkes panik içerisinde oksijen maskesi bulmaya çalışırken Avatar’lar herkesi etkisiz hale getiriyor. Filmin normal kurgusunda hem insanlardan, hem Avatar’lardan nefret eden Na’vi’lerin Jake Sully haricindeki insanların kalmasına izin vermesine anlam verememiştim. Bu sahne, senaryodaki bu boşluğu doldurur nitelikte. Her ne kadar tamamlanmaktan çok uzak bir safhada iptal edilmiş olsa da bana göre kesilenlerin içerisinde en iyisi. Filmde görmek isterdim açıkçası.
Uzatılmış final kurgusu:
 Hem hamilesin, hem elinde ok var!
Savaştan sonra ormana mutluluk hâkim. Çocuklar eğleniyor. Hamile Na’viler etrafta mutlu mutlu geziniyor. Ne ara olduysa, Neytiri’nin de hamile olduğu iması yapılıyor (daha dün 1, bugün 2). Sanki hiç savaş olmamış gibi. Aksiyon filmi karakterlerinin travmaları çabucak, 30 saniyede atlatmasının onları ne kadar 2 boyutlu yaptığını en iyi bilen isimlerden biri James Cameron olduğundan bu sahne filmde yer bulamamış.
|

Bu zorlu yazının sonuna gelebildiğim için böylesi bir coşku içerisindeyim.
Avatar’ın silinmiş sahneleri bu kadar. Başta James Cameron’un güldürüye soyunduğu yerler olmak üzere, çoğunun gitmesi yerinde olmuş. Bazıları “olsa da olur, olmasa da” kabilinden. Trudy – Norm ilişkisinin anlatıldığı yerlerle büyük savaştan kesilen Avatar saldırısıysa kesilmesine en çok üzüldüğüm sahneler. Uzatılmış kurgulardaki saçmalıklar yerine bunlar olsaymış daha iyiymiş. Yani ben James Cameron olsam bunları kesin koyardım da işte, kader utansın.
Yazan: Üstar Kaan ZANBAKCI (370 yazısı var)1976 yılında dünyaya gelmiştir. Bilimkurgu aşkını 1986 yılında sinemada izlediği Return of the Jedi’ye ve hemen akabinde okuduğu H. G. Wells’in Dünyalar Savaşı (The War of the Worlds) romanına borçludur. Hayatını çevirmen olarak kazanmaktadır. “Biraz da ben yazayım, başkaları çevirsin” diyerek senaryo atölyelerine katılmıştır. Bu konuda çabaları sürmektedir.
Bunlar da ilginizi çekebilir:
Etiketler: Avatar, Bilimkurgu, Giovani Ribisi, Kamera arkası, Laz Alonso, Michelle Rodriguez, Sam Worthington, Sigurney Weaver, Stephen Lang, Wes Studi, Zoe Saldana