Freejack (1992)

Star Wars’tan Avatar’a geldiğimiz süreçte B filmleri öyle bir evrim geçirdi, o kadar tanınmaz hale geldi, o kadar başka şekillerde pazarlanmaya başladı ki şöyle adam gibi, ucuz görünen ama her şeye rağmen izlemesi keyifli olan bir taneye aşeriyordum. İşbu sebeple vakti zamanında televizyonda izlemiş olduğum Freejack’in DVD’sini D&R’ın fırsat reyonunda görünce balıklama atladım. Arayışım artık son bulacak, safkan bir B filmi izleyebilecektim. Yıllar önce seyretmiş olmama rağmen filmi pek de unutmamıştım aslında ama Türkçe dublajlı izlediğim filmi orijinal sesiyle izleme fırsatını tepmek bana yakışmazdı. Neden mi? Mick Jagger’ın “nadide” oyunculuğuyla filme kattığı tadı en iyi böyle alabilirdim de ondan!

Alex Furlong, Terminator 2’de John Connor’u canlandıran Edward Furlong’un babası değil, şampiyon mu şampiyon bir Formula bilmem kaç yarışçısıdır. Julie Redlund adında, yüreği de kendi gibi güzel olan sevgilisiyle evlilik planları yapmaktadır. Ancak yarışın birinde yine şampiyonluğa koşarken şanssız bir tekerlek teması sonucu geçirdiği kaza yüzünden ölür. Daha doğrusu ölmesi gerekirken son anda geleceğe ışınlanır. Kendisini kaçıranlar tam beynindeki her şeyi silmek üzereyken konvoy saldırıya uğrar. Furlong, karışıklıktan faydalanarak kaçar. Artık bambaşka bir zamanda, tanımadığı, hakkında hiçbir şey bilmediği 2009 yılında bir kaçaktır. 18 yıldır ölüdür. Başka bir insanın ruhu bedenine nakledileceği için geleceğe ışınlanmıştır ve yasalara göre bedeni o insanın “malı”dır. Çareyi yaşadığı dönemde tanıdığı insanlardan yardım istemekte bulur. Biraz geç olsa da, kendisine yardım eli uzatan tek insan artık McCandless adında büyük bir şirketin üst düzey yetkilisi olarak çalışan ve ufaktan annesinin yaşına yaklaşmış olan eski sevgilisi (Ödipal göndermeler) Julie Redlund’tur. Birlikte Alex Furlong’u bir şekilde kurtarmalı, bunun için de kendisini bu zamana kaçıran Vacendak’ın kimin hesabına çalıştığını, dolayısıyla bedeninin kimin malı olduğunu bulmak zorundadır. Ancak peşlerinde sadece Vacendak’ın olmaması, işlerini daha da zorlaştıracaktır.

Freejack’in senaryosu, Robert Sheckley’in 1959 yılında yazdığı Immortality Inc romanından uyarlanmış. Uyarlanmış dediğime bakmayın. Zamanda yolculuk teması ve ruhların aktarılmak üzere saklanması haricinde pek de ortak bir noktaları yok (-muş, kitabı okumadım zira). Yani olabildiğince serbest bir uyarlama var karşımızda. Peki bu kötü bir şey mi? Rene Russo’nun kocası Don Gilroy, Gerçeğe Çağrı (Total Recall) filminden tanıdığımız Ronald Schussett ve Steven Pressfield imzalarını taşıyan senaryonun yarattığı disütopya son derece başarılı aslında. Öncelikle 3 senaristin Amerika’nın bugünkü ekonomik durumunu önceden bilmesini hanelerine 1 artı puan olarak geçirelim. Vahşi kapitalizmin orta sınıfı yok etmesi, fakirlerin mülkiyet haklarının tamamen ellerinden alınması, zenginlerin her şeye sahip olması, lobi faaliyetleri (bir başkasının bedenine sahip olmanın yasallaşması başka türlü mümkün olamaz) gibi sistem eleştirisi kokan hareketler de bir başka artı puan. Organ mafyasının biraz abartılı ve bilim kurgusal bir halinin konu edilmiş olması da güzel. Bütün bunların üzerine, her ne kadar başarılı bir şekilde görselleştirilememiş olsa da ruh transferi bahanesiyle bir de siberpunk unsurlar eklenince filmin artı puanları iyice çoğalıyor. Fakat senaryo bu unsurları sadece ortaya koyuyor. Ne işliyor, ne de köpürtüyor. Bu da filmin derinleşmesini önleyerek “çorba senaryo” izlenimi uyandırıyor. Bu güzel ortam ve iyi bulunmuş senaryo unsurları öylece rafa kaldırılıp filmin süresi “evsiz bilge”yle edilen alakasız sohbetler ve gereğinden fazla uzatılmış sahnelerle heba ediliyor. Normal yollardan söylenemeyen şeyleri söyleyen bilim kurgunun misyonunu yerine getirmesi engelleniyor ve filmin sivri söylemlerini törpülüyor.

Yönetmen Geoff Murphy’yi Genç Silahlar II (Young Guns II) ve bugüne dek izlediğim en keyifli vesternlerden biri olan Son Kanunsuz (The Last Outlaw)’dan tanıyorum. Bunun yanı sıra Yüzüklerin Efendisi üçlemesinin 2. ekip yönetmenliğini de üstlenmiş. Geoff Murphy’nin diğer filmlerindeki gibi eğlenceli bir çizgi tutturduğunu söylemek mümkün. Her alanda geçer not alıyor, ama o kadar. Bir “5’ten şaşma, 6’yı aşma” durumu söz konusu. Oyuncu kadrosununsa filme bir numara büyük geldiğini söylemek mümkün. Emilio Estevez’den aksiyon kahramanı yaratma çabaları fiyaskoyla sonuçlanmasa da başarılı olduğunu söylemek zor. Rene Russo makyajla yaşlandırılmamış olmasına rağmen karakterinin 2 ayrı yaştaki farkını sesinin tonuyla vermekte başarılı. Anthony Hopkins çabalamıyor bile, ama izlemek yine keyifli. Usta oyuncu Jonathan Banks de üzerine düşeni yapıyor. Bir filmde izlediğim en eksantrik rahibe karakterlerinden birini canlandıran Amanda Plummer’a da değinmeden geçmeyelim. Mick Jagger’ın ise çekimler boyunca çok eğlendiği belli oluyor. Hakkını yemeyelim, rolüne yakışmış ama muazzam bir oyun gücünden bahsetmek mümkün değil.

Sinemasal açıdan değerlendirdiğinizde Freejack vasat bir film. Kaçırdığı çok önemli fırsatlar var. Bu da filmin elini kolunu bağlıyor ve bilim kurgu türünün hakkını vermesini engelliyor. Fakat bunların hiçbiri, seyircisini eğlendirdiği ve günümüzde bir külte dönüşmüş olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Oyuncu kadrosu, eksantrik karakterleri, yer yer başarılı aksiyon anlarıyla B filmi izleyip kafa boşaltmak isteyen herkes için iyi bir seçim olacaktır. DVD’sine vereceğiniz 12 küsur liranın her kuruşunu hak ediyor.

Künye:

Yönetmen: Geoff Murphy
Senaryo: Don Gilroy, Ronald Schussett, Steven Pressfield
Yapımcı: Ronald Schussett, Stuart Oken
Yapım yılı: 1992
Oyuncular: Emilio Estevez, Rennie Russo, Anthony Hopkins, Mick Jagger, Jonathan Banks, Amanda Plummer

IMDB

Bunlar da ilginizi çekebilir: