Eğrisi ve doğrusuyla Eski Dünyanın Orduları

“Turist Ömer Uzay Yolu’nda, Dünyayı Kurtaran Adam (Oğlu da var bunun), GORA gibi filmler, Türk insanının bilimkurguya bakışını özetliyor” desek ne kadar isabetli bir tespit yapmış oluruz bilmiyorum isteyerek veya istemeden komediye kaçmış olan bu işlerin türün gereklerini yerine getirdiğini söylemek zor. Türkiye’de bilimkurgu ve fantastik alanında verilen eserlerin sayısı da kısıtlı. İşte bu yüzden Eski Dünyanın Orduları çok kıymetli benim için. Ancak bu bağımsız, yerli ve bilimkurgu türündeki kısa filmde her şey dört dörtlük de değil.

Sargon adında bir asker, zaman ve mekân ötesi bir savaşta sürekli aynı kişiyle savaşmakta ve her seferinde yenilmektedir. Bu düşmana Cellât adını vermiştir. Zira bu şahıs kendi cellâdıdır. Sargon’un hayatı, her seferinde Cellât’ın ellerinde son bulmaktadır ve bu döngüyü bir şekilde kırması gerekmektedir. Tüm dünyanın yıkıldığı, orduların piyon gibi yok olduğu, gerçekle fantezinin birbirine geçtiği bu savaşta Sargon önce kendi kimliğini bulmak zorundadır. Gittiği zamanlardan birinde bir zindanda çektiği acıyla her şeyi hatırlayan Sargon, artık kim olduğunu bilmektedir ve atalarının mirasının farkındadır. Cellât’ın karşısına çok daha güçlü olarak çıkabilecektir ama bu kadarı yeterli değildir. Zira Cellât, güç kullanılarak yenilemez. Sargon Cellât’ın zayıf noktasını aramalı, onu alt etmenin bir yolunu bulmalıdır. Bunu başarabilecek midir? Cellât’ın zamana ve mekâna hükmeden gücünün kaynağını bulabilecek, aynı gücü kendisi kontrol edebilecek midir?

Baştan şunu söyleyeyim, Eski Dünyanın Orduları’nı sevmemdeki ana sebep “yerli, bağımsız, bilimkurgu” üçlemesiyle ifade edilemez. Gerçekten özenilmiş bir iş olduğu için sevdim. Filmi izlediğiniz zaman görüntü efektlerinden kılıç koreografilerine kadar film işçiliğinin her noktasıyla uğraşılmış olduğunu, büyük bir emek verilmiş olduğunu fark ediyorsunuz zaten. Efektler zekice yapılmış. Anladığım kadarıyla çok az sayıda 3 boyutlu hesaplama var ve yükün büyük kısmını 2 boyutlu kompozit efektler taşıyor. Bu da pek çok şeyle birlikte görüntü efektlerini de üstlenen İsmail Kemal Çiftçioğlu’nun işi bildiğini gösteriyor. Bir sahnede atlıların eşzamanlı olarak hareket etmesi hariç, efektlerle ilgili gözüme çarpan kusurlar genellikle bütçeyle ilgili şeyler (duvarlarda kurşun deliklerinin açılmaması gibi) ama bütçesini hesaba katmasanız bile güzel görünen bir film var karşınızda. Hatta bazı profesyonel işlerden daha iyi olduğunu söyleyebilirim. Birkaç uzun bakışma sahnesi olsa da, kurgu başarılı. Sizi şaşırtmıyor belki ama işini iyi yapıyor. Filmin uzay savaşlarından kılıç dövüşlerine pek çok farklı türde sahne barındırması, kurgu açısından zorlu bir sınav ve film bu konuda yıldızlı pekiyiyle geçiyor.

Gelgelelim filmde eksik olan bir şeyler var ve bu da seçilen anlatım biçiminden kaynaklanıyor. Siz filmi izlerken bir dış ses olanı biteni anlatıyor. Metin iyi yazılmış ve edebi cümleler içeriyor ama sorun da buradan kaynaklanıyor zaten. Görüntülerle anlatılması gerekenler edebi bir metinle hazır veriliyor. Bu da bilimkurgu filminden ziyade görüntülü radyo temsili izliyormuşsunuz havası veriyor. Filmlerde dış ses kullanmak, Martin Scorcese değilseniz bir hayli riskli. Olanı biteni tamamen dış sesle anlatmaksa bambaşka bir şey. Bu durum, Eski Dünyanın Orduları için 2 olumsuz sonuç doğuruyor: Birincisi, ortada kahraman ve yolculuğu diye bir şey olmadığından filmin konusu bir entrikaya dayılıymış gibi geliyor. “Gibi geliyor” diyorum çünkü filmin altında gerçekten güçlü ve yeterli imkânlarla çekildiğinde epik bir bilimkurguya dönüşebilecek bir hikâye yatıyor. İkinci olumsuz sonuçsa oyuncuların kendilerini gösterecek fırsat bulamaması. Çok az diyaloglu sahne olduğundan bu konuda değerlendirme yapmak mümkün değil. Bu anlatım tarzının kısıtlı olanaklar yüzünden seçildiği muhakkak ama yakın zamanda ülkemizde de gösterilen, sadece 15.000 dolar bütçeli Monsters’ı da düşünmeden edemiyorum. Burada kahramanlar da var, yolculukları da, insan hikâyeleri de. Eski Dünyanın Orduları’ysa olayları çok daha geniş bir ölçekte ele aldığından hikâyesi, olanaklarına biraz büyük geliyor.

Sonuç mu? Eski Dünyanın Orduları’nı yapabilmek bile büyük bir başarı ama Tuncay Çakmanus’la İsmail Kemal Çiftçioğlu’nu tebrik etmek için “bu ülkede böyle bir film”den çok daha fazla sebebimiz var. Taşın altına ellerini koymuşlar ve alınlarının aklarıyla çıkmışlar. Bazı yönlerden keşke “Biraz daha küçük ölçekli düşünselerdi” desem de “kadının kızı” teoreminden hareketle herkesi filmin resmî sitesine veya Vimeo kanalına koşup Eski Dünyanın Orduları’nı izlemeye davet ediyorum. “Yerli, bağımsız, bilimkurgu” olduğu için değil, iyi film olduğu için.

Künye:

Yönetmen: İsmail Kemal Çiftçioğlu
Senaryo: Tuncay Çakmanus, İsmail Kemal Çiftçioğlu
Yapım yılı: 2011
Oyuncular: Tuncay Çakmanus, İsmail Kemal Çiftçioğlu, Çilem Özel, Metin Yağlı, Yavus Sinan İleri

Filmin Resmî Sitesi

Bunlar da ilginizi çekebilir: